RBI Currency : దేశంలో మళ్లీ రద్దు కానున్న రూ.100, రూ.500 నోట్లు..? నిజమేనా..?

ప్రస్తుతం మార్కెట్లో చెలామణి అవుతున్న 100, 500 రూపాయల నోట్లు పెద్ద మార్పుకు లోనవుతున్నట్లు తెలుస్తోంది. విస్తృతంగా ఉపయోగించే ఈ రెండు కరెన్సీలకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ భద్రతా ప్రమాణాలను మరింత కఠినతరం చేసింది. మీరు త్వరలో మార్కెట్లో కొత్త భద్రతా-ఆధారిత 100, 500 రూపాయల నోట్లను చూస్తారు. అయితే, ఇప్పటికే చెలామణిలో ఉన్న 100, 500 రూపాయల నోట్లకు ఏమి జరుగుతుందనేది పెద్ద ప్రశ్న? ఈ నోట్లు చెల్లుబాటులో ఉంటాయా లేదా అవి చెలామణి నుండి ఉపసంహరణ ఉంటుందా? దీని గురించి పూర్తి వివరాలు ఇప్పుడు చూద్దాం రండి.

ఇక విషయంలోకి వెళ్తే..

100,500 రూపాయల విషయంలో ఆర్బీఐ కీలక మార్పులు చేయనుంది. గ్రామీణ లావాదేవీలు, రవాణా, చిన్న వ్యాపారాలలో నగదు భారీగా ఉపయోగిస్తున్నట్లు ఆర్‌బిఐ పేర్కొంది. అందుకే ఆర్‌బిఐ అత్యంత విస్తృతంగా ఉపయోగించే 100, 500 రూపాయల నోట్ల భద్రతా లక్షణాలను పెంచే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. డిజిటల్ చెల్లింపులకు పెరుగుతున్న ప్రజాదరణతో 100, 500 రూపాయల నోట్ల భద్రతను మరింత బలోపేతం చేయాల్సిన అవసరం ఏర్పడిందని ఆర్‌బిఐ పేర్కొంది. డిజిటల్ చెల్లింపులు పెరిగినప్పటికీ, రిటైల్ మార్కెట్లు, గ్రామీణ లావాదేవీలు, రవాణా, చిన్న వ్యాపారాలలో నగదు భారీగా ఉపయోగిస్తున్నట్లు ఆర్‌బిఐ పేర్కొంది. అందుకే ఆర్‌బిఐ అత్యంత విస్తృతంగా ఉపయోగించే 100, 500 రూపాయల నోట్ల భద్రతా లక్షణాలను పెంచే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. అయితే ఉన్న నోట్లను నిషేధించాలా లేదా డీమోనిటైజ్ చేయాలా అని ఆర్‌బిఐ ఇంకా పేర్కొనలేదు. కానీ ఆర్థిక వేత్తలు చెబుతున్నదాని ప్రకారం.. పాత నోట్లు అలగే ఉంటాయి కానీ రానున్న నోట్లలో మార్పులు జరిగే అవకాశాలు ఉన్నాయి. నకిలీ నోట్లకు అడ్డుకట్ట వేయడానికి, నోట్లలో మరింత మెరుగైన భద్రతను పెంచడానికి రిజర్ బ్యాంక్ ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు సమాచారం. అయితే దీనిపై ఆర్బీఐ అధికారికంగా స్పందించలేదు. ఒకవేళా ప్రస్తుతం చలామణిలో ఉన్న నోట్లలో ఏమైనా మార్పులు చేస్తే.. పాత నోట్లు రద్దు అవుతాయా..? అనేది ఇప్పుడొక ప్రశ్నగా మిగిలింది. కొత్త నోట్ల అందుబాటులోకి వచ్చినప్పటికి.. పాత నోట్ల కూడా చలామణిలో ఉంటాయని కొందరు ఆర్ధిక నిపుణులు చెబుతున్నారు. కాగా రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా మాత్రమే కాకుండా.. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉన్న కేంద్ర బ్యాంకులు సైతం తమ కరెన్సీలను మెరుగు పరుస్తున్నాయని పేర్కొన్నారు.

ప్రస్తుత కరెన్సీని RBI ఎందుకు మారుస్తోంది..?

రోజువారీ లావాదేవీలలో ఎక్కువగా ఉపయోగించే నోట్లు 100, 500 రూపాయల నోట్లు. ఈ నోట్లను కూరగాయల దుకాణాల నుండి ఇంధనం వరకు ప్రతిదానికీ ఉపయోగిస్తారు. దీర్ఘకాలిక కరెన్సీని నిర్ధారించడానికి వాటిని బలోపేతం చేయాలని ఆర్‌బిఐ విశ్వసిస్తుంది. నోట్ల భద్రతను పెంచడం కూడా ముఖ్యం. అందుకే కొత్త మహాత్మా గాంధీ సిరీస్‌తో నకిలీని అరికట్టడానికి ఆర్‌బిఐ కొన్ని భద్రతా లక్షణాలను పెంచింది. ఈ కొత్త ఫీచర్లలో వాటర్‌మార్క్‌లు, మైక్రోప్రింటింగ్, మెరుగైన ఇంక్ ఉన్నాయి. ఆర్‌బిఐ మాత్రమే కాకుండా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న కేంద్ర బ్యాంకులు కూడా తమ కరెన్సీలను మెరుగుపరుస్తున్నాయని మాజీ బ్యాంకర్ సుబ్రమణియన్ చెప్పారు.

రూ.100, రూ.500 నోట్ల పై RBI కొత్త మార్పులు చేస్తుందా..?

RBI సూచనల ప్రకారం, 100 రూపాయల నోటును పూర్తిగా పునఃరూపకల్పన చేయలేదు. కానీ కొన్ని మెరుగుదలలు పొందాయి. పదే పదే మడతపెట్టి ఉపయోగించిన తర్వాత కూడా నోటు త్వరగా చెడిపోకుండా ఉండేలా, నోటు ముద్రణ కాంట్రాస్ట్, సిరా బలం పెంచనున్నారు. అలాగే వాటర్‌మార్క్, భద్రతా దారం స్పష్టత కూడా మెరుపర్చనున్నట్లు తెలుస్తోంది. ముఖ్యంగా గ్రామీణ, సెమీ-అర్బన్ ప్రాంతాలలో నిజమైన నోట్లను గుర్తించడం సులభం చేస్తుంది. ఇది నోటు జీవితకాలం పెంచడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు అధికారులు చెబుతున్నారు. మురికిగా లేదా అరిగిపోయిన నోట్లను తరచుగా మార్చుకోవడం వల్ల ముద్రణ, లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులు పెరుగుతాయి. కొత్త నోటు రూపాన్ని పోలి ఉంటుంది. కానీ పాత నోటుతో పోలిస్తే, డిజైన్ వివరాలు, స్పర్శ లక్షణాలు మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.